Karbon Ayakİzİ
Karbon ayak izi; bir bireyin, kurumun veya topluluğun faaliyetleri sonucunda atmosfere salınan toplam sera gazı miktarını (başta karbondioksit olmak üzere) ifade eden bir kavramdır. Bu kavram, iklim değişikliği üzerindeki etkimizin anlaşılmasında kritik bir göstergedir
Karbon Ayak İzi Neden Önemlidir?
Küresel ortalama yüzey sıcaklığı, 1850–1900 dönemiyle karşılaştırıldığında yaklaşık 1,1°C artmıştır. Küresel sıcaklıklardaki bu artışın temel nedeni, insan faaliyetleri sonucu atmosfere salınan emisyonlardır. 2020’li yılların başı itibarıyla, insan faaliyetlerinden kaynaklanan yıllık toplam CO₂ emisyonu yaklaşık 40–42 gigaton (Gt) seviyesindedir.
Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), küresel ısınmayı 1,5°C ile sınırlamanın, iklim değişikliğinin en yıkıcı etkilerinden (aşırı hava olayları, ekosistem çöküşü vb.) kaçınmak için kritik olduğunu vurgulamaktadır. Bu hedefe ulaşmak için küresel sera gazı emisyonlarının 2030 yılına kadar %43 oranında azaltılması ve 2050 yılına kadar “net sıfır” seviyesine ulaşması gerekmektedir.
Karbon Ayak İzi Nedir?
Karbon ayak izi; bir bireyin, kurumun veya topluluğun faaliyetleri sonucunda atmosfere salınan toplam sera gazı miktarını (başta karbondioksit olmak üzere) ifade eden bir kavramdır. Bu kavram, iklim değişikliği üzerindeki etkimizin anlaşılmasında kritik bir göstergedir.
Karbon ayak izi hesaplamasında kullanılan bir diğer önemli kavram ise “kapsam” (scope) sınıflandırmasıdır
Kapsam 1
Kurumun sahip olduğu veya doğrudan kontrol ettiği kaynaklardan kaynaklanan doğrudan emisyonlar
FINANCIACIÓN
Kurumun tedarik zincirinden nihai tüketime kadar uzanan dolaylı faaliyetlerinden kaynaklanan en geniş kapsamlı emisyonlar. Pek çok sektörde toplam emisyonların %70’inden fazlası Kapsam 3 kaynaklıdır.
Kapsam 2
Kurumun satın aldığı ve tükettiği elektrik, ısıtma veya soğutma gibi enerjinin üretimi sırasında ortaya çıkan dolaylı emisyonlar.
Sektörel Dağılım
Küresel emisyonların en büyük payı %73,2 ile enerji üretimine aittir. Bu sektör; demir, çelik ve diğer sanayi ürünlerinin üretiminde kullanılan enerjiyi, konut ve ticari binalardaki enerji tüketimini ve karayolu taşımacılığı, havacılık, denizcilik ve demiryolları gibi ulaşım faaliyetlerini kapsar.
Tarım, ormancılık ve arazi kullanımı ise emisyonların %18,4’ünü oluşturmaktadır. Özellikle hayvancılık faaliyetleri metan salımı nedeniyle önemli bir karbon ayak izi yaratmaktadır. Tarım toprakları ve gübre kullanımı da emisyonlara katkıda bulunur. Ayrıca orman alanlarının tarım arazisine dönüştürülmesi, iklim değişikliğini hafifletmede kritik rol oynayan karbon yutaklarını yok etmektedir.
COP
United Nations Framework Convention on Climate Change kapsamında her yıl düzenlenen Taraflar Konferansı (COP), iklim değişikliği alanındaki en üst düzey karar alma mekanizmasıdır. İlk toplantı 1995 yılında Berlin’de gerçekleştirilmiştir ve o tarihten bu yana her yıl farklı bir ülkede toplanmaktadır.
COP zirveleri; iklim değişikliğiyle mücadelede kaydedilen ilerlemeyi değerlendirmek, uluslararası taahhütleri müzakere etmek ve kolektif eylemi destekleyecek politika çerçeveleri geliştirmek amacıyla düzenlenir. Bu zirvelerde belirlenen küresel karbon bütçeleri ve “Net Sıfır” hedefleri, aslında her bireyin ve kurumun karbon ayak izini azaltma yönünde karar almasını gerektirmektedir.
Karbon ayak izimizi azaltmak, şirketlerin sorumluluğundan önce bireysel bir sorumluluktur. Öncelikle kendi “ayak izimizi” bilmemiz gerekir. Ulaşım, beslenme ve alışveriş gibi faaliyetlerimizin hangisinin daha büyük paya sahip olduğunu görmek için karbon ayak izi hesaplayıcıları kullanılmalıdır.
“Gerçekten ihtiyacım var mı?” sorusu, özellikle Scope 3 emisyonlarını kaynağında durdurmanın en etkili yoludur.
- Bitki temelli beslenme, hayvansal ürün tüketimini azaltarak bireysel karbon ayak izini %75’e kadar düşürebilir.
- Gıda ve ürünlerin bize ulaşmak için kat ettiği mesafenin azaltılması, dolaylı ulaşım emisyonlarını sınırlar.
- Daha az fakat daha dayanıklı ürünler tercih etmek ve hızlı modaya karşı durmak, tekstil sektörünün büyük karbon ayak izini azaltır.
- Atıkları azaltmak, yalnızca çöp miktarını değil, aynı zamanda o ürünün yeniden üretilmesi için gereken enerjiyi de azaltır.
COP gibi küresel yönetişim mekanizmaları hedefleri belirler; ancak bu hedeflere ulaşmak için gerekli ivmeyi bireysel eylemler sağlar. Kişisel karbon ayak izimizin sorumluluğunu alarak 1,5°C hedefi için kolektif katkı sunabiliriz.
Go Green Globalis
Bireysel çabaların birleşerek kolektif bir güce dönüşmesi önemli bir etki yaratır. Bu noktada Globalis Go Green, bireyler ile kurumlar arasında bir köprü görevi görmektedir.
Globalis Go Green; işletmelerin çevresel etkilerini uluslararası standartlara göre sertifikalandırarak tüketicilerin “gerçekten yeşil” markaları seçmesini kolaylaştırır. Özellikle turizm ve hizmet sektörlerinde oluşan karbon ayak izini dengelemek için sertifikalı karbon kredi projeleri sunarak bireylerin faaliyetlerini “karbon nötr” hale getirmelerine yardımcı olur.
Ayrıca “Green Business Network” aracılığıyla sürdürülebilir ürün ve hizmet sunan markaları bir araya getirerek, bireylerin günlük tercihlerinde daha bilinçli seçimler yapabilecekleri bir ekosistem oluşturur.