COP Sürecİ
İlk resmi COP toplantısı 1995 yılında Berlin’de (COP1) gerçekleştirilmiştir. Bu dönemde ülkeler, ekonomileri farklı şekillerde etkileyen küresel bir sorun hakkında nasıl ortak bir dil oluşturabileceklerini tartışmıştır.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ve COP SÜRECİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ
İnsanlık tarihi boyunca evrimsel gelişim yaşanmış olsa da Sanayi Devrimi’nden sonra bu süreç hızlanmış, aynı zamanda çevreye verilen zarar artmıştır. Kitlesel üretim ve sanayileşmenin sonuçları olarak iklim değişikliği ve çevresel sorunlar ortaya çıkmıştır. Bu sorunlar yalnızca çevresel değil, aynı zamanda küresel sağlık problemleri olarak da değerlendirilmekte ve hiçbir sınır tanımamaktadır.
İklim, uzun süre yalnızca bilimsel bir konu olarak ele alınmışken, 1970’li yılların ortalarından itibaren siyasi tartışmaların merkezine yerleşmiştir.
TARİHSEL GELİŞİM
İlk resmi COP toplantısı 1995 yılında Berlin’de (COP1) gerçekleştirilmiştir. Bu dönemde ülkeler, ekonomileri farklı şekillerde etkileyen küresel bir sorun hakkında nasıl ortak bir dil oluşturabileceklerini tartışmıştır.
Kyoto Protokolü – COP3 (1997)
İlk büyük tarihsel dönüm noktası, 1997 yılında Japonya’da düzenlenen COP3 ile kabul edilen Kyoto Protokolü olmuştur. Bu protokol, sanayileşmiş ülkelerin sera gazı emisyonlarını azaltmak için hukuken bağlayıcı hedefler kabul ettiği ilk anlaşmadır.
Ancak Kyoto’nun önemli bir eksikliği vardı: Yükümlülükler yalnızca gelişmiş ülkelere uygulanıyor, Çin ve Hindistan gibi hızla büyüyen ekonomiler kapsam dışında kalıyordu. Ayrıca ABD anlaşmayı hiçbir zaman onaylamadı.
KOPENHAG ZİRVESİ – COP15 (2009)
Dünya, Kyoto Protokolü’nün yerini alacak yeni bir anlaşma beklentisiyle COP15 Kopenhag zirvesine büyük umutlarla gitti. Ancak zirve, bağlayıcılığı olmayan ve kaotik bir uzlaşıyla sonuçlandı. Bu durum, zengin ve yoksul ülkeler arasındaki derin görüş ayrılıklarını gözler önüne serdi.
Buna rağmen zirve tamamen başarısız değildi. Küresel sıcaklık artışının 2°C’nin altında tutulması hedefi benimsendi ve gelişmekte olan ülkeler için yıllık 100 milyar dolar iklim finansmanı sözü verildi.
PARİS Anlaşması – COP21 (2015)
2015 yılında Paris’te düzenlenen COP21, küresel iklim yönetişiminde bir dönüm noktası oldu. 195 ülke Paris Anlaşması’nı imzaladı. Kyoto Protokolü’nden farklı olarak bu anlaşma, tüm ülkelerin emisyon azaltım hedefleri belirlemesini zorunlu kıldı. Bu hedefler Ulusal Katkı Beyanları (NDC) olarak adlandırıldı.
Ayrıca küresel sıcaklık artışı hedefi 2°C’den, çok daha güvenli kabul edilen 1,5°C seviyesine çekildi.