NIEUWE GENERATIE REIZIGERS EN KLIMAATDIPLOMATIE

De wereldwijde klimaatverandering is niet alleen een fenomeen dat het milieu beïnvloedt; het is ook een gelaagd proces waarin staten, internationale organisaties en niet-gouvernementele organisaties op nationaal en internationaal niveau op elkaar inwerken. In dit proces is de jeugd een meer zichtbare en effectieve actor geworden, vooral in de afgelopen jaren. Jongeren, de generatie die het meest te maken zal krijgen met de gevolgen van de klimaatcrisis, hebben zich niet alleen gericht op bewustwording, maar eisen ook deelname aan besluitvormingsprocessen en hebben een prominentere positie verworven door politieke debatten vorm te geven.

De deelname van jongeren aan mondiale klimaatprocessen op institutioneel niveau is te zien bij internationale onderhandelingen in het kader van het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake Klimaatverandering (UNFCCC). De Conferentie van de Verenigde Naties over Klimaatverandering voor jongeren (COY), die vlak voor de jaarlijkse Klimaatconferentie van de Verenigde Naties (COP) plaatsvindt en georganiseerd wordt onder de paraplu van YOUNGO, de officiële jongerenvertegenwoordigingsstructuur van de UNFCCC, is echter een belangrijke top die technische en politieke informatie biedt om jongeren voor te bereiden op het COP-proces.

De wereldwijde structuur van COY heeft de weg vrijgemaakt voor het ontstaan van soortgelijke mechanismen op lokaal en nationaal niveau. Lokale jongerenconferenties (LCOY) zijn bijvoorbeeld platforms waar jongeren prioriteiten identificeren met betrekking tot klimaatverandering in hun eigen land, lokale problemen bespreken en nationale beleidsaanbevelingen ontwikkelen. De verklaringen van deze topontmoetingen bevatten niet alleen oproepen voor staten, maar ook voor de particuliere sector. Op dit punt is de toeristische sector een van de gebieden geworden waar de in de COY en LCOY geformuleerde eisen direct worden weerspiegeld. Omdat toerisme direct verbonden is met gebieden als transport, economie en energieverbruik. Om deze reden zijn de eisen voor koolstofvermindering en transparantie, die door jongeren op klimaatconferenties zijn geuit, het toerismebeleid opnieuw gaan vormgeven.

De eisen die worden gesteld in de COY- en LCOY-processen zijn niet alleen symbolisch; ze omvatten ook beleidsaanbevelingen die mondiale economische sectoren aansturen. De toeristische sector neemt een speciale plaats in binnen de klimaatdiplomatie omdat deze verantwoordelijk is voor een aanzienlijk deel van de wereldwijde koolstofuitstoot. Terwijl vooral het luchtvervoer de koolstofintensieve dimensie van het toerisme vormt, heeft de accommodatiesector ook ernstige gevolgen voor het milieu in termen van energie- en waterverbruik.

Het concept “klimaatrechtvaardigheid”, dat vaak wordt benadrukt in jongerenverklaringen, brengt tot uitdrukking dat in het proces van klimaatverandering rechtvaardigheid moet worden gewaarborgd, niet alleen voor mensen maar ook voor alle wezens in de natuur. Dit begrip schept een grotere verantwoordelijkheid voor actoren en besluitvormers die bijdragen aan klimaatverandering. In deze context moet niet alleen rekening worden gehouden met de milieueffecten, maar ook met de sociale gevolgen van investeringen in toerisme. Jeugddiplomatie bekritiseert grootschalige toeristische projecten omdat ze de leefruimte van de lokale bevolking verkleinen, de toegang tot natuurlijke hulpbronnen beperken en cultureel erfgoed gebruiken voor economische belangen. Er wordt ook geëist dat de ongelijkheden die door toerisme worden gecreëerd wanneer het wordt gepresenteerd als een ontwikkelingsinstrument, worden erkend en weggewerkt.

Dit perspectief van jeugddiplomatie wordt ook weerspiegeld in de voorkeuren van de nieuwe generatie reizigers op de toeristische markt. De nieuwe generatie reizigers zijn niet alleen consumenten die op zoek zijn naar individuele vakantie-ervaringen; het zijn individuen die hun reizen uitvoeren binnen het kader van ethische en milieugevoeligheid. Normen voor ethisch toerisme zijn principes die tot doel hebben de negatieve effecten van toerisme op de maatschappij en het milieu te minimaliseren en duurzame ontwikkeling te ondersteunen. Deze principes omvatten de aanpak van het profiteren van de lokale gemeenschap, het ondersteunen van de lokale bevolking en het samen aanpakken van economische, sociale en milieuaspecten. Het meten van koolstofemissies, het gebruik van hernieuwbare energie, het transparant bekendmaken van water- en afvalbeheersplannen en het tot stand brengen van eerlijke samenwerking met lokale gemeenschappen behoren bijvoorbeeld tot deze criteria.

Tegenwoordig wordt de reisvoorkeur van jongeren niet alleen bepaald door comfortniveau of economische prijscriteria. Transparantie en duurzaamheid zijn sleutelfactoren geworden die de merkentrouw van de nieuwe generatie reizigers bepalen. Het zogenaamde “greenwashing”, waarbij bedrijven misleidend een milieuvriendelijk imago presenteren dat ze in werkelijkheid niet hebben, wordt door jonge reizigers als een ernstig risico gezien. Daarom vertrouwen consumenten bedrijven niet die niet worden ondersteund door onafhankelijke certificaten en auditrapporten.

Concluderend kan worden gesteld dat de toekomst van de toeristische sector afhangt van de mate waarin deze in overeenstemming kan worden gebracht met de verwachtingen van de COY- en LCOY-jongeren. Bedrijven in de sector moeten hun duurzaamheidsplannen concretiseren met meetbare doelen en duidelijke rapportage. Deze aanpak zal niet alleen voordelen opleveren voor het milieu, maar ook bijdragen aan het genereren van sociale voordelen door het sociale vertrouwen te versterken.