CÁC NHÓM DÂN CƯ BỊ THIỆT THÒI VÀ TÁC ĐỘNG CỦA CUỘC KHỦNG HOẢNG KHÍ HẬU
Mặc dù biến đổi khí hậu là một hiện tượng toàn cầu, nhưng tác động của nó không phân bố đồng đều. Đối với hàng triệu người, khủng hoảng khí hậu không chỉ là một sự thay đổi về môi trường; mà còn là một đây là tình trạng khẩn cấp về xã hội và kinh tế.
Gánh nặng này đang đè nặng hơn lên những nhóm người vốn đang phải đối mặt với các vấn đề như nghèo đói, phân biệt đối xử và khả năng tiếp cận hạn chế các dịch vụ cơ bản.
Biến đổi khí hậu là một hệ số rủi ro hoạt động như; làm trầm trọng thêm những điểm yếu hiện có như tình trạng thiếu an ninh nhà ở và thiếu lương thực. Nó phơi bày những điểm yếu về mặt cấu trúc trong xã hội chúng ta và biến những vấn đề có thể kiểm soát được thành những thảm họa làm thay đổi hoàn toàn cuộc sống.
BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU VÀ NHỮNG TÁC ĐỘNG KHÔNG CÔNG BẰNG
Mối liên hệ giữa biến đổi khí hậu và bất bình đẳng là rất rõ rệt. Các nghiên cứu liên tục chỉ ra rằng những nhóm người ít chịu trách nhiệm nhất về lượng khí thải toàn cầu lại là những người chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ hậu quả của cuộc khủng hoảng khí hậu.
World Inequality Lab verilerine göre, dünya nüfusunun en alt %50’lik kesimi toplam emisyonların yalnızca %12’sinden sorumluyken, iklim değişikliğinin yol açtığı göreli gelir kayıplarının %75’ini yaşamaktadır.
Sự mất cân bằng này khiến các cộng đồng có dấu chân carbon thấp nhất phải gánh chịu chi phí cao nhất do tác động tiêu cực đến môi trường một sự bất công cơ bản cho thấy.
CÁC NHÓM CÓ NGUY CƠ CAO NHẤT
Các hộ gia đình có thu nhập thấp và hệ thống sưởi ấm đô thị
Những khó khăn về tài chính đang buộc nhiều gia đình phải sinh sống tại các khu vực có nguy cơ cao như vùng ngập lụt hoặc các “đảo nhiệt đô thị”. Ngân hàng Thế giới dự báo rằng do giá lương thực tăng cao và sự lây lan của các bệnh truyền nhiễm, biến đổi khí hậu sẽ khiến đến năm 2030 có thể đẩy thêm 100 triệu người vào tình trạng nghèo đói cùng cực dự đoán rằng.
Tại Hoa Kỳ vào năm 2020 Nature Communications Một báo cáo được công bố trên tạp chí này cho thấy nhiệt độ bề mặt của các khu dân cư từng phải chịu sự phân biệt đối xử về tín dụng dựa trên chủng tộc trong quá khứ, so với các khu vực giàu có và không bị phân biệt đối xử cao hơn, lên đến 12°C đã chứng minh rằng.
Phụ nữ và trẻ em gái
Các rào cản xã hội và văn hóa làm gia tăng đáng kể những rủi ro mà phụ nữ phải đối mặt trong các thảm họa khí hậu. Các số liệu thống kê cho thấy, trong các thảm họa môi trường, phụ nữ và trẻ em so với nam giới Nguy cơ tử vong cao gấp 14 lần cho thấy rằng nó có thể mang được.
Tình huống này thường xảy ra:
Sự bất bình đẳng trong việc tiếp cận thông tin,
Sự kiểm soát hạn chế đối với các nguồn tài chính,
Những kỳ vọng xã hội về việc phụ nữ phải ở lại để chăm sóc trẻ em hoặc người cao tuổi trong quá trình sơ tán
là do những nguyên nhân như vậy.
Theo UNICEF, khoảng 1 tỷ trẻ em, đang sinh sống tại các quốc gia phải đối mặt với tình trạng khan hiếm nước trầm trọng. Gánh nặng này đè nặng lên vai các em gái, những người thường phải đi bộ hàng cây số để mang nước về và vì thế mà bị tụt hậu trong việc học hành
Lao động và Kinh tế toàn cầu
Nhiệt độ ngày càng tăng đang gây ra những tác động thể chất nghiêm trọng đối với người lao động làm việc ngoài trời. Khi nhiệt độ tăng cao, năng suất lao động giảm sút và tình trạng này dự kiến sẽ gây ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu cho đến năm 2030 2,4 nghìn tỷ đô la mỗi năm dự kiến sẽ gây ra tổn thất.
Tác động này đặc biệt tập trung ở các khu vực nghèo hơn, nơi các ngành như nông nghiệp, xây dựng và thu gom rác thải rất phổ biến. Tuy nhiên, ngay cả ở những khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất, các khoảng nghỉ bắt buộc và khu vực nghỉ ngơi vẫn chưa phổ biến.
Người cao tuổi và tình trạng sức khỏe yếu
Nhiệt độ quá cao là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở người cao tuổi. Trong đợt nắng nóng tại châu Âu năm 2022 Hơn 60.000 ca tử vong do nắng nóng đã được ghi nhận và phần lớn trong số đó xảy ra ở những người từ 65 tuổi trở lên.
Trong các giai đoạn khủng hoảng, hệ thống y tế thường không đủ khả năng bảo vệ các nhóm này. Ví dụ, một đánh giá do Đại học Harvard thực hiện sau khi cơn bão Maria đổ bộ vào Puerto Rico vào năm 2017 cho thấy khoảng 3.000 người đã thiệt mạng và cho thấy phần lớn các ca tử vong là do sự sụp đổ của hệ thống điện và y tế. Các hệ thống này có ý nghĩa sống còn, đặc biệt đối với những người cao tuổi đang điều trị lọc máu và phụ thuộc vào các loại thuốc nhạy cảm với nhiệt độ.
Các dân tộc bản địa
Các cộng đồng bản địa chiếm khoảng %80’inin koruyuculuğunu đang gánh vác. Mặc dù đóng góp của họ vào hiện tượng nóng lên toàn cầu là rất hạn chế, nhưng họ lại đang đứng ở tuyến đầu của cuộc khủng hoảng.
Lớp băng vĩnh cửu đang tan chảy ở các vùng phía Bắc đang tàn phá đường sá và nhà cửa; trong khi đó, những thay đổi trong đường di cư của loài tuần lộc đang đe dọa các phương thức săn bắn truyền thống, vốn có ý nghĩa sống còn đối với an ninh lương thực.
CHUYỂN ĐỔI TÀI CHÍNH
Bilgiye erişim ve finansal koruma, hayatta kalma oranlarını doğrudan etkilemektedir. Washington Üniversitesi’nin 2023 yılında yayımladığı araştırmaya göre, Kaliforniya’daki orman yangınları sırasında İngilizce yeterliliği sınırlı olan kişilerin yalnızca %57’si acil tahliye mesajlarını alabilmiştir.
Những bất bình đẳng tương tự cũng xuất hiện trong lĩnh vực tài chính. Khi các công ty bảo hiểm tư nhân rút khỏi những khu vực có nguy cơ lũ lụt cao như vùng ven biển Louisiana, giá trị bất động sản nhà ở đang sụt giảm nhanh chóng; trong khi đó, những cư dân có thu nhập thấp dường như bị mắc kẹt tại những khu dân cư đang mất giá, mà không có khả năng di dời hay xây dựng lại.
NHẬN THỨC VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU VÀ SỰ CẦN THIẾT CỦA CÔNG BẰNG
Một chiến lược khí hậu toàn cầu không ưu tiên các nhóm yếu thế là không bền vững. Theo số liệu của OECD, mặc dù nhiều quốc gia đã đề cập đến các cộng đồng dễ bị tổn thương trong các văn bản chiến lược của mình, nhưng chỉ có chưa đến một phần năm trong số đó thực sự lồng ghép các chỉ số công bằng vào kế hoạch tài chính của mình.
Để xây dựng một tương lai thực sự bền vững, các chính sách quốc tế cần dựa trên những ưu tiên sau:
Định hướng các nguồn lực hỗ trợ thích ứng đến các cộng đồng có nguy cơ cao và thu nhập thấp
Việc áp dụng các quy trình quản lý thiên tai toàn diện, có tính đến tất cả các khả năng thể chất, các nhóm tuổi và sự khác biệt về ngôn ngữ
Bảo vệ nhân phẩm và các quyền hợp pháp của những người buộc phải di dời do suy thoái môi trường
KẾT QUẢ
Biến đổi khí hậu nhắm vào những điểm yếu về cơ cấu. Nó trừng phạt những người nghèo và bị gạt ra ngoài lề xã hội. Nếu chúng ta chỉ xem cuộc khủng hoảng này như một vấn đề kỹ thuật hay khoa học, thì các giải pháp mà chúng ta đưa ra sẽ không đủ. Chúng ta phải nhìn nhận hành động ứng phó với biến đổi khí hậu từ góc độ công bằng xã hội và kinh tế.
Câu hỏi then chốt của thời đại chúng ta là: Liệu quá trình chuyển đổi sang một thế giới bền vững có mang tính bao trùm cho tất cả mọi người hay không, hay bất bình đẳng sẽ trở thành di sản lâu dài của cuộc khủng hoảng khí hậu?
Một quá trình chuyển đổi công bằng không chỉ đơn thuần là giảm thiểu khí thải. Nó còn có nghĩa là bảo vệ những cộng đồng đang sống trong tình trạng bấp bênh, có khả năng tiếp cận các dịch vụ hạn chế và thiếu sự đại diện.
Điều này có nghĩa là xây dựng các chính sách về khí hậu và xã hội không làm gia tăng sự phụ thuộc vào năng lượng bẩn, không khiến người lao động mất việc làm và không bỏ lại phía sau các cộng đồng yếu thế mà không có sự hỗ trợ đầy đủ.
Nếu chúng ta bỏ qua những nhóm dễ bị tổn thương nhất, quá trình chuyển đổi sẽ trở nên yếu ớt và mong manh; thậm chí còn tạo ra những hình thức bất bình đẳng mới. Các chính sách hướng đến các nhóm yếu thế là yếu tố then chốt quyết định liệu các hành động ứng phó với biến đổi khí hậu đã được thực hiện có mang lại hiệu quả trong thực tế hay không.
Nếu các biện pháp được thực hiện một cách kiên quyết và mang tính bao trùm, niềm tin xã hội sẽ được củng cố; và khi niềm tin được củng cố, các biện pháp đó sẽ trở nên vững chắc và hiệu quả hơn.